Leidenfrost etkisi

Sıvı azotla yapılan deneylerde ele damlayan sıvı azot, deriye temas etmeden kayar gider. Bunun sebebi Leidenfrost etkisidir. Yakın kültürden örnek vermek gerekirse, sobanın üstüne dökülen suyun tane tane sobanın üstünde toparlanması bu etkiye en ulaşılabilir örnektir. Her sıvının kendine göre Leidenfrost için gereken sıcaklık farkı ve kaynama noktasından yükselen sıcaklık farkı vardır. Isınan bir tavayı ele alalım, tava 100 derecenin altındayken dökülen oda sıcaklığındaki su tavanın yüzeyinde dağılarak düzleşir. 2. olasılıkta, tava 100 derecenin üstüne çıktığı zaman buharlaşma görülür ve hafif şekilde suyun tavanın yüzeyinde toparlak şekilde kaydığı görülür. 3. olasılıkta 200 derecede kızgın tavaya dökülen su direkt parça parça yuvarlanarak saçılır. 3. ihtimalde Leidenfrost oluşumunu daha net görürsünüz. (bkz.Resim1)

Resim 1.

Yüzey sıcaklığı kaynama sıcaklığından belirli seviyede yüksek olduğunda, yüzeyin kendisiyle sıvı arasında ince bir buhar tabakası oluşturduğu görülür. Bu tabaka, sıvının direkt ısıya ulaşmasına engel olur ve buharlaşmayı yavaşlatır.(bkz.Resim2)

Resim 2.

Etki, sadece bir sıvıyı sıcak yüzeye dökmeyle oluşmuyor, sıvı nitrojen gibi yüksek derecede -C sıcaklıklarında yüzeylere de normal ısıda değdirilen cisimlerin arasında Leidenfrost oluşur ama gözle görülmez. Sıvı nitrojene daldırılan el bekletilmeden çekilirse zarar görmeyecektir. Bunun sebebi deri ve sıvı arasında oluşan kılcal hava basıncı yani “Leidenfrost” etkisidir. (Denemeyiniz, tehlikelidir !) (bkz.Resim3)

Resim 3.

Yasal Uyarı: Belirtilen deneyler uzman kişilerce, uygun labaratuvar ortamında koruyucu kıyafetlerle yapılmaktadır. Sakın evde denemeyiniz. Oluşabilecek sorunlardan LiveTerra sitesi mükellef değildir.

Kaynaklar ve Alıntılar

https://www.iflscience.com/physics/leidenfrost-effect-can-make-water-flow-uphill/