Yazı kategorisi: Güncel, Kişisel Gelişim, İnsan

Rehberlik, Danışmanlık ve Okul

Hak temelli bir yaklaşım ve psiko – sosyal desteği içeren rehberlik, disiplinler arası bir bilimdir. Bu sebeple rehberlik edilecek kişi ya da öğrenci için öncelikle tanışma kısmından sonra sorun analizi ve değerlendirme yapılır. Bu aşamada öğrencinin mevcut durumu ve sorunu dikkate alınmalıdır. Öğrencinin içinde bulunduğu psikolojik sorunlara karşı öğretmen etkili şekilde dinlemeli ve vakanın biricikliği temeli ile her öğrenciyi dikkate almalıdır. Öğretmenin psikolojik sorunlara karşı disiplinler arası yaklaşım ve iş birliğiyle hareket etmesi profesyonelliği gösterir. Burada öğretmen, rehberlik hocasıyla görüşmeli, sosyal hizmet uzmanı ile öğrenci ve çevresini ekolojik yaklaşım dediğimiz mikro, mezzo ve makro düzeyde incelemelidir. Bu sayede sorun analizi ve çözümü daha kolay gerçekleşecektir.

Rehberlik kapsamında öğretmenin aşırı duygusal yaklaşımının yanında gelebilen maddi destekleri kendi çabasıyla temin etmesi rehberlik olarak değerlendirilemez. Yapılan tüm rehberlik çalışmalarında her bireyin seçme ve karar verme özgürlüğü dikkate alınmalıdır. Rehberlikte öğrenciye sorunların çözümü için yollar gösterilir, öğrenci güdülenir fakat kendi kaderini tayin etme hakkına sahip olan öğrenciye zorla yönlendirme yapılamaz. Öğretmen bu sebeple öğrenciyi mecbur kılan duygu ve düşünceleri empoze etmekten kaçınmalıdır. Öğretmen, öğrenci ile arasındaki öğretmen-öğrenci ilişkisinin ötesine geçmemelidir. Aşırı yakınlık kurmak rehberlik etiğine aykırıdır. Öğretmen rehberlik edeceği çocuğa hak temelli bir yaklaşım ile yaklaşmalıdır.  Rehberlik yardımı bireye tek yönlü ve doğrudan doğruya yapılan bir yardım değildir. Karşılıklı iletişimin bireye kazandıracağı pozitif katkılar göz önüne alınmalıdır. Rehberlik de karşılıklı etkileşimle yarar sağlar. Bu süreçte empati ve saygı bir rehbelikçi için en önemli kural niteliğindedir. Önyargılar, peşin hükümler bireyin kendisine olan kızgınlığını ortaya çıkarabilir ve kendisini suçlu hissetmesine sebep olabilir. Bireyin sorunlarının farkına varması, kendine değer vermesi ve istekli olursa birlikte bu sorunların üstesinden gelebilecekleri anlatılmalıdır. Aksi takdirde güvensiz bir ortamda rehberlikten söz edilemez. Rehberlik anlayışında karşı tarafın güçsüz ve korunması gereken birey olarak algılanması yanlıştır. Rehberlikte her birey güçlü ve değerlidir anlayışı olmalıdır. Bu anlayış sayesinde bireyin benliğinde yatan bu güç ve değerin artmasına yardımcı olunmalıdır. Bireyi yalnızca duygusal bir obje olarak algılamak yanlıştır. Rehberlik bireyin bütün olarak gelişimiyle ilgilenmelidir. Rehberlik desteği zorunlu bir ders veya sadece konu olarak algılanmamalıdır. Rehberlik çok yönlü bir biçimde tüm bireyleri kapsayan karşılıklı iletişimdir, zorunluluktan bahsedilemez. Rehberlik bireyi disiplin eden bir otorite değildir. Okullarda olumsuz tutum sergileyen öğrencilerin suçluymuş gibi müdürün odasından rehberlikçiye gönderilmesi pek doğru bir hareket değildir. Rehberlik bu problemleri hemen çözebilir düşüncesi yanlıştır. İçinde bulunulan ortam rehberliği büyük oranda etkilerken öğrencilerde bu şekilde bir izlenim yaratılmamalıdır. Öğrenci gönderildiği rehberlik odasında cezalandırılmaz, rehberlikçi bireye rol ve hükümler yüklemez. Öğrenci rehberlik desteğiyle olumsuz tutumlarını rehberlikçiyle birlikte aşacağını anlamalı ve kendisi de çevreyle daha sağlıklı ve dengeli iletişim kurmayı istemelidir. Bu konuda öğrenciye yardımcı olunmalıdır. Birey tanınmalı ve bireyle birlikte hareket edilerek, kelimeler seçilerek yargısız bir iletişimle olumlu bir rehberlik süreci yürütülmelidir.

Okul; eğitim sistemi ve çocuğun çevresini içeren en önemli ortamlardan biridir. Okul ekosistemi çocukların psiko-sosyal durumunun sağlıklı ve dengeli kalması gereken bir yerdir. Bu sebeple eğitimde rehberlik hizmetlerine ihtiyaç duyulmaktadır. Okullarda çocukları etkileyen bazı toplumsal konular göz önüne çıkmaktadır. Bunları; akran zorbalığı, yoksulluk, göçmen ve mülteci çocuklar olarak sıralayabiliriz. Çevresel faktörler ve ortam okulda öğrencinin ruh halini etkileyebilmektedir. Bu gibi sorunların önüne geçmek, oluşacak riskleri önceden tespit edip önlemek ve tedbir almak amacıyla eğitimde rehberlik çok önemlidir. Sorunun bütününü anlamak için düşünceler, duygular, davranışlar birlikte ele alınmalıdır.

Öğrencinin sorunları bireysellikten ziyade birey ve çevre ile bir bütün olarak ele alınmalıdır. Çocuğu oluşturan tüm ekosistem, çocuğun yaşadığı sorunu anlamak için oldukça önemlidir. Günümüzde uyuşturucu ve madde bağımlılığı okul çocuklarına kadar inmiş durumda. Rehberlik hizmetleri bu konuda çocukları iyi gözlemler ve oluşacak riskleri önceden tespit ederek önlemler alır. İlgili sağlık kuruluşları ile iş birliği yaparak farkındalık çalışmaları yürütür. Öğrencinin dikkat eksikliği, hiperaktivitesi bulunabilir. Sınıf içerisinde zihinsel/bedensel engelli öğrenciler bulunabilir. Dezavantajlı bu öğrencilerin diğer öğrencilerle birlikte uyum içerisinde olabilmesi için yine rehberlik çok önemlidir. Okul içerisinde bu öğrencilerin kaynaklara ulaşımını kolaylaştırmak için rehberlik hizmetleri ön plandadır. Rehberlik hizmetleri aile içi şiddet, ihmal ve istismar öyküleri bulunan çocukları tespit edip etkili şekilde dinleyerek aile ve ebeveynleri ile görüşmeler yapmaktadır, aynı zamanda ailenin de psikoterapi ve aile danışmanlığı almalarına yardımcı olmalıdır. Eğitimde öğrencinin kişisel ve sosyal alanlarda rehberlik yardımı alması oldukça önemlidir. Öğrencinin meslek seçimi hayatının dönüm noktası sayılabilir. Bu bağlamda öğrenciye mesleki tercihlerinde yardımcı olmak adına öğrencinin yapacağı iş ile bağdaşması, öğrencinin dengeli ve doğru kararlar vermesinde rehberlik hizmeti yardıma koşar. Öğrencinin istediği meslek göz önüne alınarak bu hedefe birlikte ulaşılması gerekir. Öğrencinin hedeflerine ulaşması için akademik alanda başarı sağlanmasına yardım etmesi açısından rehberlik hizmeti devreye girer. Belirlenen hedefe göre planlar yapılarak bu amaç doğrultusunda öğrenciyle birlikte hareket edilir. Tüm bu ihtiyaçlar eğitimde rehberlik hizmetlerine olan ihtiyacın önemini göstermektedir.

  • Sosyal Bilgiler Öğretmeni Mustafa BAHAR – Sosyal Hizmet Uzmanı Ebru GÖKENÇ

Yazar:

Eğitimci - Araştırmacı - Yazar

Rehberlik, Danışmanlık ve Okul” için bir yorum

  1. ben öğrencilerimizle ilgili konularda rehber öğretmeni arkadaşımla istişare yapmanın doğruluğuna inananlardan birisiyim ben istişaresiz fikir yürütmeyi doğru bulmuyorum bu yazınında sadece sitende kalması taraftarı olmadığımı sana yazmayı uygun gördüm özellikle rehber öğretmenlerinin bu yazıyı okumaları için milli eğitimle irtibata geçerek görmelerini sağlamalısın fikrimi doğru bulup bulmamak sana bağlı bu yazı mutlaka öğretmenlerin görmesi lazım gelen bir yazıdır.

    Beğen

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s