Yazı kategorisi: Eğitim, Güncel, Genel, Kişisel Gelişim, Tarih, Yeni, İnsan

Aleksandr Bogdanov

Tarihte çok az ulus SSCB’den daha çılgın bilim adamları yetiştirmiştir. Bolşevizmin en eski tuhaf entelektüeli Alexander Bogdanov bu bilim insanlarından biridir.

Eğitimli bir hekim ve usta bir teorisyen olan Bogdanov, kariyerine Marksist bir ideolog olarak başladı ve felsefe ve bilimin bilinen tüm sınırlarını aşacak kadar şaşırtıcı derecede iddialı bir çalışma grubu yarattı. Bu süreçte sibernetik ve sistem teorisine zemin hazırladı, Sovyet bilim kurgu türüne öncülük etti ve yanlışlıkla kan biliminde bir Rus geleneği kurdu. Bogdanov’un kariyeri kolay karakterizasyona meydan okuyor. Adamı anlamaya yönelik herhangi bir girişim, onu derinden ilgilendirmektedir. Diğerleri Marx’ı devrime dönüştürmekle meşgulken, Bogdanov Marx’ı bilime dönüştürmek için çabaladı.

Sosyalizmi daha ampirik bir temele oturtmak için tektolojiyi, örgütsel sistemlerin incelenmesini icat etti. Tektoloji, dünyayı birbiriyle ilişkili sistemlerden oluşan bir ağ olarak görür. Sistemler mikroskobik (yani atomlar, hücreler, kimyasal reaksiyonlar) yaşamdan daha büyük (yani hükümetler, toplumlar, medeniyetler) arasında değişebilir. Sistemler hem karmaşıklıkları hem de organizasyon dereceleri bakımından farklılık gösterebilse de, hepsi temelde matematiksel olan kurallar tarafından yönetilir.

O halde tektolojinin amacı, tüm sistemlerin organizasyonunu yöneten soyut kuralları formüle etmektir. Bunu yaparken, Bogdanov, toplumun örgütlenmesi hakkında, fizik hakkında akıl yürütebileceğimiz aynı hassasiyet düzeyiyle akıl yürütebileceğimize inanıyordu. Bunu, materyalist bir tarih anlayışını savunan, ancak ayrıntılarda kabataslak olan Marx ve Engles’in “bilimsel sosyalizminin” bir uzantısı olarak gördü.

Bazıları tektolojiyi günümüz sibernetik ve sistem teorisi için bir prototip, genelleştirici bilimler üzerinde belirsiz bir Marksist etki olarak öne sürdüler. Ama bu Bogdanov’a yeterince kredi vermiyor. Tektoloji sadece bu okullardan birkaç on yıl önce değil, Geoge Gorelick gibi akademisyenlere göre, “hepsinin en kapsamlı ve evrenselidir.”

Sibernetik makineleri anlamak için bir çerçeve iken, tektoloji her şeyi anlamak için bir çerçevedir: sanat, felsefe, teknoloji, politika, biyoloji, bilinç. Zihin-beden düalizmi gibi felsefi yapılar, efendi/hizmetkâr ilişkilerinin soyut düşünce alanına aktarılması olarak açıklanır. Toplumlar tek hücreli organizmaların ilkeleriyle doludur.

Herhangi bir birey tarafından üstlenilen daha iddialı bir proje düşünmek zor. Bogdanov, çalışmalarının felsefe ve bilim arasındaki boşluğu kapatacağına ve yeni bir örgütlenme çağı getireceğine inanıyordu. “Bogdanov, 1908 yılında yayınladığı Kızıl Yıldız isimli romanıyla ilgileri üzerine çekti. Mars’ta geçen bu ütopya türü kitapta Bogdanov bilimsel ve sosyal gelişmeler hakkında peygamberce kehanetlerde bulunuyordu. Bogdanov’un bu eseri feminist, sosyalist birçok ütopya- bilimkurgu eserine öncülük etmiştir. Kendisinden sonra gelen yazarları etkilemiştir.” Aleksandr Bogdanov’un anlatmak istediği şuydu:

Marksiszmi kabul ediyor ve o yönde bir kurgu evren tasarlıyordu. Bu evreni mars gezegenine benzetiyor ve adına kızıl yıldız diyordu. Burada ekonomik üstünlük ön plandaydı. İşçi oldukça önemli ve bu çarkın dişlisi niteliğini taşımaktaydı. Köleler ve tiranlar vardı fakat kapitalizm marksist yaklaşıma göre daha insancıl tasarlanmalıydı. Düzeltilen bir tiranlığın hikayesini tasarlamaktaydı.

Bu yazıları neden paylaşıyorum? Bu yazılar bazı tuhaf ama hayatını okuyarak, bilimle geçirmiş insanların düşüncelerini içeriyor. Bunları okumak size kaybettirmez aksine farklı fikirleri muhakeme etme yeteneğinizi geliştirerek evrensel bakış açınızı genişletir. Paylaştığım insanların fikirlerini onaylamıyorum, bazıları oldukça saçma bazıları ise mükemmel fikirler. Kendimce bu şekilde literatür taraması yaparak sizler için kısa yazılar derleyeceğim. Serinin devam etmesini istemiyor veya istiyorsanız yorumlarda bunu belirtebilirsiniz.

Reklam

Yazar:

Eğitimci - Araştırmacı - Yazar

Aleksandr Bogdanov” için 2 yorum

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s