liveterra tarafından yazılmış tüm yazılar

Eğitime hizmet için kurulmuş çok yönlü bir sitedir.

HUMAN RIGHTS WHATCH (HRW)

Human Rights Watch (English: Human Rights Watch or HRW for short) is a US-based non-governmental organization. This organization, which is based in New York City, conducting research and advocacy on human rights, is Amsterdam, Beirut, Berlin, Brussels, Chicago, Geneva, Johannesburg, L ondra, Los Angeles, Moscow, Nairobi, Paris, San Francisco, Sydney, Tokyo, Toronto, Washington. It also has offices in the cities of DC and Zurich.
How does Human Rights Watch work?
(Director of the European monitoring department at Human Rights Watch) Jan Egeland: “Human Rights Watch operates worldwide. We prepare research reports on the abuse of human rights, interventions to the rights of individuals, and unlawful attitudes towards people. Then, by publishing them, we make people aware of them. Our aim is to uncover the truth and fight for change. Thus, we can create an environment where everyone can defend their rights and the rule of law is realized. “
“We hire the best. Researchers, who will work as experts on a country, are doing research in the field. In other words, he goes to Syria, Russia, South Africa or China to examine the events on the spot. Areas where war, oppression, discrimination and human rights are violated are visited. These reports are prepared by interviewing hundreds of people. We publish these reports weekly. Then we verify this data with last minute press information. For us, the accuracy of the information we publish is vital. Therefore, we go to the source to get the information. We reach knowledge and data by observing, smelling and exploring. “
“We haven’t solved many of the old problems yet. For example, the issue of torture is still up to date. Remember the drama that happened in Algeria recently. Or in Mali. Take a look at what is happening especially in Syria right now. The new generation of human rights focuses more on the internet and freedom of access to information. The internet plays an important role in liberating societies and ending dictatorships. But it emerges as an area where information pollution and hatred also spread. I see the subject of knowledge and our mental world as the new battleground of the future. The challenge of future international human rights will be this area. “
Human Rights Watch began in 1978 with the creation of the Helsinki Watch, which was designed to support citizen groups formed throughout the Soviet bloc, citizen groups formed to monitor government compliance with the 1975 Helsinki Agreements. Helsinki Watch has adopted the methodology of “naming and shaming” malicious governments publicly, through direct exchange with media and policy makers. Helsinki Watch contributed to the dramatic democratic transformations of the late 1980s by shining a glow on human rights violations in the Soviet Union and Eastern Europe.
In rapid succession in the 1980s, Asia Watch (1985), Africa Watch (1988) and Middle East Watch (1989) were added to what later became known as “Monitoring Committees”. In 1988, the organization officially adopted the all-inclusive name Human Rights Watch. From the left, Human Rights Watch Tamara Taraciuk, Executive Director Kenneth Roth and America’s Director Jose Miguel Vivanco in a report published in Mexico.
New human rights problems in the 1990s led to significant innovations in Human Rights Watch’s work. The first reporting of the 1991 Persian Gulf War highlighted the violation of the laws of war in the bombing campaigns. Defense objectives have been expanded to give more attention to the United Nations and regional organizations such as the European Union.
In 1997 Human Rights Watch shared the Nobel Peace Prize as a founding member of the International Landmines Campaign and played a leading role in the 2008 agreement to ban cluster ammunition.
The 21st century has brought new challenges. It was emphasized that new forms of pressure on terrorist organizations and their supporters were required during and after the September 11, 2001 attacks and that anti-terrorism laws, policies and practices that violate fundamental human rights should be closely monitored. The HIV / AIDS epidemic has led to the creation of a Human Rights Watch program dedicated to human rights and health.
How large are Human Rights Watch staff? As of 2015, Human Rights Watch employs approximately 400 staff and we also hire experts as consultants for specific projects. Our work was supported by the generous assistance of volunteers and a pro-bond lawyer.
While Human Rights Watch and many other international human rights organizations have globally and historically focused on civil and political rights, we have increasingly resorted to social, cultural and economic rights in research and reporting. We paid special attention to health, education and housing issues. Our strength lies in pressing policy makers to change their practices; Our approach was to target arbitrary or discriminatory government policies that resulted in violation of economic, social or cultural rights. We exist to ensure peace and happiness all over the world.
In Turkey, Syria, Syrian refugees will be placed, to the extent pathetically wrong plan to create a safe zone 32 kilometers deep and dangerous and doomed to fail. ■ Turkey, Syria to the north of its military campaign, it will be able to place the civilians still living in this region, refugees could endanger that can be sent to the region. There are also concerns that the 12,000 ISIS fighters held in the region by the Kurdish Autonomous Administration may escape.
■ Turkey in December 2017 from the forcibly return some Syrian refugees since since 2015. Syrian border closing and opening fire on the refugees from smugglers way for asylum seekers (which since 2011 430 people reportedly killed), Turkey’s protection the main aim rather than providing, suggesting that more Syrians fled to Turkey to prevent entry. ■ Turkey this ‘safe zone’ in yaratsa not create in, turn it off limits to Syrian asylum seekers or refugees should not use such practices as forced as an excuse to send it back.
■ “O European Union, come to yourself. Look, I’m telling you again. If you try to describe our current operation as an occupation, our job is easy. We open the doors. We will send 3.6 million refugees to you ”. President Recep Tayyip Erdogan responded with these words to European countries criticizing the Peace Spring operation on October 10th. Erdogan repeated the threat to open the gates in a statement he made on October 26, but this time he also called on the European Union to support the envisaged safe zone in Syria.
■ Reinart, the creation of Syrian refugees in Turkey would not want to go also considered a safe zone, he added, and “Because there is no safe zone. There is no area expected to be safe.
■ “The area that Erdogan is talking about is still an area of conflict”
■ Outstanding Bilgen-Reinart Turkey pursues a career in Turkey and Canada-based author, journalist and television broadcaster.
■ Whether the EU will increase financial aid or not “It can provide some assistance. But there is no end to it. It is possible that more refugees will flock from the battlefield.

ATEŞLİ PERVANE (Fen Bilimleri Etkinlik)


Bilimsel Bilgi Deney ve Gözlemlerden Elde Edilmiş Delillere Dayanır. Bilimin amacı, doğayla ilgili araştırma ve gözlem yoluyla geçerli ve güvenilir açıklamalar yapmaktır.


İlgili konu çoğunlukla bilim felsefesinin konu alanına
girmekle birlikte fen bilimlerinin doğasını (bilimin doğası) anlayabilmek adına ve fen bilimlerini tecrübe eden bireylerin sıklıkla karşılaştığı temel kavramlar olan olgu, hipotez, teori ve yasa örneklendirilerek açıklanmalıdır. Fen, insan doğasına yardımcı olabilecek tüm bilimsel işlevleri belirli amaçlar doğrultusunda ortaya koyan bilimsel kurgulardır. Bunun yanı sıra fen bilimleri bu amaca hizmet eden doğa bilimleri bütünü olarak da bilinir. Fen Bilimleri canlı ve cansız doğa ile ilgilenmekte olup ilkeler, kuramlar, olgu ve basamaklardan ibarettir. Bu kavramlar bilimin ürünleri olarak karşımıza çıkmakla birlikte, bu ürünleri ortaya çıkaran bilişsel, sosyolojik ve fizyolojik sınırlılıklar vardır. Bu süreçte bilim insanları da bir insan olarak tamamen objektif olamayan, içinde bulunduğu toplumun norm ve değerlerine bir şekilde bağlı ve bunlardan bütünüyle uzaklaşamayan kimselerdir.Bu durum zannedilenin aksine bilimsel çabayı ve nihayetinde bilimin ürünlerini bir ölçüde sübjektif yapabilmektedir

BİLİMSEL BİLGİYE ULAŞMA
Gözlem ve deney sonucunda elde edilen veriler bilim insanlarının teorik süzgeçlerinden geçirilerek ve kısmen yaratıcılık ve hayal güçlerinden etkilenerek yorumlanarak geçerli bilimsel iddialar ileri sürülür (AAAS, 1990). Bilim insanları birçok doğal olguda doğrudan gözlem yoluyla başarılı olamayabilirler. Böyle zamanlarda bilim insanları bilimsel bilginin elde edilmesinde deneysel çalışmalardan destek alırlar. Bilimsel bilginin ortaya çıkışı; bazen Wilhelm Conrad Röntgen’in katot ışın tüplerinde oluşan lüminesans (ışıldama) olayını incelerken, X-ışınlarının tesadüfen keşfedilişi gibi, bazen de Gregory Mendel’in çalışmaları gibi uzun bir süreç gerektirebilir. Bu süreç sayısız gözlem ve deneyler sonucu elde edilen verilerin değerlendirilmesini, yeni hipotezler oluşturmayı ve onları test etmeyi içerir.

DENEY ve GÖZLEM
Isı Enerjisinin Hareket Enerjisine Dönüşümü Etkinliği
Etkinlik Adı: “ATEŞLİ PERVANELER”Bu etkinliğin 7.sınıf öğrencileri fen bilgisi dersinde deney ve gözlemlerle bilimsel bilgiyi yaparak öğrenebilmekle beraber zihinde kalıcılık açısından fayda sağlaması beklenmektedir.


Bilimin Doğası Ögelerinden “Bilimsel Bilgi Deney ve Gözlemlerle Elde Edilir.” Hakkında örnek etkinlik olarak “Ateşli Pervaneler “etkinliğinde ortaokul öğrencileri yanan bir mumun açığa çıkardığı ısının direnciyle kâğıttan bir pervaneyi çevirebildiğine şahit olacaklar. Etkinlik Sınıf ortamında kolay ve hızlı yapılabilirliği sayesine eğitime yardımcı ekonomik bir etkinliktir.

ETKİNLİK MALZEMELERİ
• Makas
• Pipet
• A4 Kağıdı
• Cetvel
• Silgi
• Çöp şiş veya çöp şiş kalınlığında çubuk
• Çakmak
• 2 Adet Mum
• Pergel

Yapılış Aşaması

Daha önceden elimizde bulunan A4 kağıdına yarıçapı 10cm olan bir daire çiziyoruz.
Çizdiğimiz dairenin içine tekrar yarıçapı 5cm olan bir daire daha çiziyoruz.
Daireleri cetvel yardımıyla 8 eşit parçaya bölüyoruz..
En dıştaki daireyi A4 kağıdından makas yardımıyla keserek çıkarıyoruz
Dilimlere ayırmak için önceden çizdiğimiz dairenin içindeki küçük daireye kadar bölme çizgisinden 8 parçayı ortadaki daireden ayırmadan iki kenarından kesiyoruz.
Kesilen dilimlerin her birine cetvelimizi çapraz koyarak az kuvvetle kâğıdı zedelemeden kıvırıyoruz.
Pervanenin son hali bu şekilde görünecektir.
Son olarak pervanenin çukurda kalan iç yüzündeki dairenin tam ortasına pipeti 3cm keserek dik şekilde yapıştırıyoruz. Pervanenin çubuğa tutunması için pervaneye yapıştırdığımız pipetin içine gelecek şekilde pervaneyi önceden silgiye dikmiş olduğumuz çubuğa yapıştırmadan serbest şekilde geçiriyoruz.
Pervanenin uç kısmına denk gelecek şekilde mumu yakıp koyuyoruz. Yangın riskine karşı dikkat etmemiz gereken nokta, mumun pervaneyi yakmayacak uzaklıkta olması, çöp şişe ve silgiye ateşin uzak konulmasıdır. Mum sayısı pervanenin dönüş hızını arttıracaktır. Ne kadar mum koyarsanız pervane o kadar hızlı döner.

Etkinlik Sonunda

Öğrenci, sıcak havanın soğuk havaya göre yoğunluğunun düşük olduğunu, bu sayede sıcak hava kâğıdın hava kanallarına dolarak soğuk havanın altına girip hızlıca yükselmesi sayesinde pervaneye hareket enerjisi kazandırdığını deneyerek gözlemlemiş olacaktır. Yoğunluğu az olan havayla hareket enerjisi kazandırabileceğinin farkına varacak ve ısıtılan havanın yoğunluğunun azaldığını öğrenecektir. Bu doğrultuda ilerdeki gözlemlerine açıklık getirecek bu bilimsel bilgiyi kalıcı olarak öğrenmesi amaçlanmaktadır. Örneğin Kapadokya’ya gittiğinde uçan balonların neden ve nasıl uçtuğunu daha önceki ulaştığı deneysel bilgi sayesinde yorumlayabilecektir.

BÜYÜK SELÇUKLU (OYUN)

– Kınık boyundan gelme Selçuklu Devleti hakkında kısa bilgiler içeren interaktif PowerPoint sunumuz eğlenerek öğrenmeyi amaçlamaktadır. Sunuyu telefon veya bilgisayarınıza indirip Microsoft PowePoint uygulamasıyla açmalısınız. Telefon kullanıcıları sunuyu indirdikten sonra Microsoft PowerPoint android uygulamasına girerek indirilenlerde sunuyu bulması gerekmektedir. Eğlenceler.

Dünya Çocuk Hakları GÜNÜ(20 Kasım)

Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi 20 Kasım 1989 tarihinde kabul edilmiştir. Tüm dünya genelinde kutlanan Dünya Çocuk Hakları Günü gelecek nesil için atılmış en önemli adımlardan kabul edilir. Çocuk Haklarına Dair Sözleşme, Türkiye Cumhuriyeti tarafından 14 Eylül 1990 tarihinde kabul edilmiştir. Mustafa Kemal ATATÜRK, çocuklara verilmesi gereken değeri bizlere Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin açılışını çocuklara armağan ederek 23 Nisan 1920’yi ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı ilan etmiştir.

Birleşmiş Milletler sözleşmesiyle kabul edilen çocuk haklarındaki çocuk, 18 yaş altı bireyleri kapsar.

Çocuk ve Toplumda Çocuğun Önemi

Çocuklar çınar ağacının fidanı gibidir. Çocuk ülkeyi kalkındırır. İyi eğitilen bir çocuk etkili bir vatandaş olduğu zaman tüketmeyi bırakır, üretmeye başlar. Genç nesil ülkenin bekasını belirleyen en önemli etkenlerdendir. LiveTerra olarak tüm çocuklarımıza verilen çocuk haklarının veriliş sene-i devriyesini kutlar, tüm çocuklarımıza kucak dolusu sevgiler ve sitemizde yazdığımız bilgileri güzel umutlarla sunarız.

MÜHR-Ü SÜLEYMAN/hâtem-i Süleyman/ Dâvûd yıldızı

مهر سليمان

İç içe geçen 2 eşkenar üçgenin üst tarafının iyilik ve iyi yönlü ruhaniliği temsil ettiği düşünülürken alt tarafa kalan kısmın kötülük ve yer altını temsil ettiğine inanılır. Kısaca zıtlıkları tılsımlayıp onlara hükmettiğine inanılan bir mühür olduğu söylenir.

Talmud’da geçen bir pasajda, tüm ruhları kontrol altına alabilmesi için Kral Süleyman’a indirilen tılsımlı yüzükte, Allah’ın 4 harfli sırrı çözülmemiş en büyük ismi olduğu kabul edilen YHVH tılsımlarının işlenmiş olduğundan bahsedilmektir. Mühr-ü Süleyman İslâm inancına şu hadisle girdiği bilinir,

“Kıyametten önce yer altından elinde Süleyman’ın mührü ve Musa’nın asası olduğu halde bir dabbe çıkacak ve asasıyla Müslümanların yüzünü aydınlatacak, mührüyle kafirlerin yüzünü mühürleyecektir” (Müsned, II, 259; İbn Mâce, “Fiten”, 31)

El çizimi tılsım

Cennette Hz. Adem’e ait olan bu yüzüğün Cebrail tarafından Hz. Süleyman’a indirildiğine ve yüzüğün üstünde ism-i a‘zamın remzedildiği, Hz. Süleyman’ın yüzüğü yalnız tuvalet’e giderken çıkardığı ve yüzük olmadığı zaman oradaki cinler karşısında güçsüz kaldığı yani yüzüğün tılsımı sayesinde Süleyman’ın korunduğu bilinmektedir.

مهر سليمان

Yine Hz. Süleyman abdesthaneye girdiğine çıkarıp eşi Amina’ya teslim ettiğinde, bir ifrit cin padişahının Süleyman’ın kılığına girerek yüzüğü aldığı ve sonrasında saraydan Süleyman’ı atarak bu tılsımı karabüyü işlerinde kullandığına inanılır. Aynı Sahra ifritlerinin padişahı hırsız cinniayı Süleyman’ın hüddamları birleşip parçalayarak öldürdüğü ve sonrasında yüzüğü Süleyman’a teslim ettiği bilinir. Bu olay en ağır büyüleri ortaya çıkarmış ve yeni güçlü ifrit kavimlerini kurmuştur diye söylenir.

Yüzüğün göz perdesini kaldırdığı, tüm dilleri yüzük sahibinin dili yaptığı, canlılara hükmettirdiği ve tüm ifrit ve cinniaların canını yaktığı söylenceler arasındadır. Günümüzde dahi gücü temsil ettiği için din, dil farketmeden takı olarak kullanılmaktadır. İsrail bayrağı ve Hinduizm parşömen tamgalarının iç içe geçmiş üçgen olması bu tılsımlı yüzükten gelmektedir.

Kaynaklar

“Hz. Süleyman”, DÜİFD, sy. 1 (1983), s. 196-201; Zeki Kuşoğlu, 

https://islamansiklopedisi.org.tr/muhr-i-suleyman

yüksek İrtifa Hastalığı (Aklimatizasyon)

Aklimatizasyon, kısaca yüksek irtifaya uyum demektir. Çünkü irtifa arttıkça, azalan basınca bağlı olarak her 300 metrede bir oksijen % 3 oranında azalır. Yani bu da 3000 metre irtifada oksijen, deniz seviyesine göre % 30 düzeyinde azalmış demektir. (Hava % 78 Azot, % 21 Oksijen ve % 1’de argondan oluşur. Bu oran hep sabittir ve irtifayla değişmez. Ancak düşen basınç nedeniyle soluduğunuz oksijen miktarı azalır.) 

Dağda tırmanarak irtifa aldıkça, dokularda oksijen azalması (hipoksioluşur ve baş ağrısı, iştahsızlık, baş dönmesi, dikkat toplayamama gibi belirtilerle birlikte çeşitli ”yüksek irtifa rahatsızlıkları” ortaya çıkar. Kişiden kişiye değişmekle birlikte, ”yüksek irtifa rahatsızlıkları” genelde 2500-3500 metreler arasında başlar ve gerekli önlemler alınmazsa ölümcül olabilir.(Bkz.kaynak1)

İrtifalara Göre :

0 m – 1000 m arası alçak irtifa (doğa yürüyüşçüleri için uygun) > 1000 m 2500 m arası orta irtifa (doğa yürüyüşçüleri için sınır)

2500 m – 4000 m arası yüksek irtifa (dağcılık sınıfı başlama irtfası sorunlar burada başlayabilir) >

4000 m – 5500 m arası çok yüksek irtifa (deneyimli dagcilik gerektirir)

5500 m 7500 m arası ekstrem irtifa (çok deneyimli dağcılık gerektirir)

7500 m’den yukarısı ölüm getirebilen irtifa (oksijen maskesi gerektirir)



Yüksek irtifa hastalığının nedeni durmaksızın, tedbirsizce ve hızlı şekilde yükseğe tırmanmaktır. Zaman ayarlanır ve dinlenme süreleri konulursa bu rahatsızlığın önüne geçilebilir. Vücut, oksijen moleküllerindeki azalmaya uyum sağlar. Rahatsızlık genelde 1-3 gün sürer. Misal 2000 metreye çıkar burada birkaç gün geçirirseniz vücudunuz bu yüksekliğe uyum sağlamış olur. Ancak 3600 metreye bir anda çıkamazsınız. Tırmanışı bölerek 600 metrede bir dinlenme gereklidir.

Aklimatizasyon yaşıyorsanız belirtileri,
1-Akciğer arterlerindeki basınç artar ve vücut, deniz seviyesinde kullanılmayan akciğer bölümleri de kullanmaya başlar.
2-Nefes alma güçlüğü artar.
3-Vücut oksijen taşıması için daha çok kan hücresi yapar.
*Aklimatizasyonu sıvıdan bir müddet uzak durmak, aşırı efor, alkol, sakinleştiriciler ve uyku hapları önler veya geciktirir.

Aklimatizasyon’a aldırış edilmez ve tırmanmaya kontrolsüz devam edilirse yüksek basınç damar ve kalp sistemine zarar verebilir ve dahi beyin kanaması geçirmenize ve bayılmalara da sebepl olabilir. Her işin başı sağlık.

-Mustafa BAHAR

Kaynaklar

  1. https://dogayakacis.com/2014/01/02/yuksek-irtifa-rahatsizliklari/
  2. Godwin, Peter, David Robson. The Air Pilot’s Manual 6: Human Factors & Pilot Performance. 3. baskı. Cranfield. Aviation Theory Centre, 2006.

P.E.M Hastalığı

Afrika’da çekilen videolarda gördüğümüz ve tombik, göbekli olduğuna göre iyi beslenmiş sandığımız çocuklarda oluşan karın şişkinliğine değineceğiz.(bkz.Resim1)

Resim1.

Öncelikle bilimsel tanımlamaya bakalım,

Protein-enerji malnütrisyonu (PEM), tüm dünyada her yaş grubundan sağlıklı ya da akut/kronik hastalıkları olan bireyleri etkileyebilen yaygın bir sağlık sorunudur. Özellikle eşlik eden kronik hastalığı olanlarda önemli bir morbidite ve mortalite nedenidir. Tanınması kolay olmakla birlikte sıklıkla atlanabilmektedir. Patofizyolojik olarak, oral alım ya da emilim bozukluğuna bağlı ciddi enerji ve/veya protein eksikliği ile karakterizedir. Eşlik eden inflamasyon; patofizyolojiye önemli katkılarda bulunur. Medikal beslenme tedavisinin PEM’li bireyin prognozuna önemli ölçüde olumlu katkı sağladığı bilinmektedir. Ancak, tedavinin nedensel ilişki ve sonuçlarını değerlendirmeye olanak tanıyacak randomize kontrollü çalışmalar yapmanın, çeşitli nedenlerle güçlükleri bulunmaktadır. Tanı ve izlemde kullanılabilecek kesin kriterler ortaya koyarak, tedavi içeriğinin de net olarak belirlendiği, plasebo kontrollü, randomize çalışmalara belirgin bir gereksinim vardır. Özellikle eşlik eden inflamasyonu etkilemeye yönelik geliştirilebilecek anti-inflamatuar ajanlar ve hormonal tedavilerin sonuçları, preklinik ve klinik çalışmalarla değerlendirilmelidir. PEM, her hekimin hastasını değerlendirirken aklında bulundurması gereken global bir halk sağlığı sorunudur. Bu çok yaygın sorunun bugün hala tanı, tedavi ve izleminde netleştirilmeyi bekleyen konular bulunmaktadır. ANIL. C. (2009) kaynak 1

Düzensiz beslenme ve protein eksikliğinden kaynaklı bu şişkinlik, çocuklarda yoğun karın ağrıların sebep olmaktadır. Gelişmemiş, eğitim ve gıdaya ulaşamayan ülkelerde sıklıkla görülmektedir.

PROTEİN ENERJİ MALNÜTRİSYONU( P.E.M.) çocuklar üzerinde oluşturduğu etkiler ağır ve kalıcı olabilmektedir. Bu etkiler,

Çocuklukta büyüme geriliğine, vintrauterin beyin hasarından, azalan fiziksel ve zihinsel gelişime, ileri yaşlarda düzensiz beslenmeye bağlı hastalıkların görülme riskinde artması olağan ihtimallerdir.

Malnütrisyon; Bir ya da daha fazla vücut için gerekli besin ögesinin genellikle yetersiz, bazen aşırı alımıyla oluşabilen patolojik bir durumdur.

Dünya Sağlık Örgütü Malnütrisyonu; büyüme ve yaşamın sürdürülmesi, özgün işlevler için vücudun gereksinmesi olan enerji ve besin ögeleri arasında bir dengesizlik durumu olarak tanımlamaktadır. kaynak 2.

Malnütrisyon; düşük beden kütle indeksi (BKİ), fetal büyüme geriliği, bodurluk (yaşa göre boy uzunluğu; Y/B – stunting), zayıflık (boy uzunluğuna göre vücut ağırlığı; B/A -wasting), düşük kiloluluk (yaşa göre vücut ağırlığı; Y/A-underweight), ağır protein-enerji malnütrisyonu olan marasmus ve kuvaşiorkor, vitamin ve mineral yetersizlikleri obezite gibi dengesiz beslenmeye bağlı sorunların tümünü kapsayan bir kavramdır. kaynak 3.

•Genelde okul öncesi dönemde,

•Zamanında ek besinlere başlanmayan,

•Yeterli ve dengeli beslenemeyen,

•Sık hastalanan ve hastalığı uzun süren,

•Doğuştan sindirim sistemi bozuklukları olan,

•Bağırsak parazitleri olan,

•Hiç anne sütü almayan

çocuklarda malnütrisyon daha sık  görülür.

PEM dünya üzerinde her dört çocuktan birini etkilemektedir.

–150 milyon (%26.7) çocuk düşük kiloludur.

–182 milyon (%32.5) çocuk ise kısa boyludur.

Dünyada PEM görülme sıklığı kaynak 3.

PEM’den korunmak için ailelerin yapması gerekenler,

Annenin gebelik süresince yeterli ve dengeli beslenmesi sağlanmalıdır.

Anne sütünün yararı gebeyken anlatılmalı ve mutlaka bebeğin emzirilmesi sağlanmalıdır.

Düzenli izlem yapılmalıdır.

İzlemlerdeki kilo durumu dikkatle yorumlanarak eğitim verilmelidir.

Eğitilemeyenler bir üst sağlık kuruluşuna gönderilmelidir.

Uygun doğum aralığı ve sayısı için Aile Planlaması eğitimi yapılmalıdır.

Çevre sağlığı düzeltilmeli, aşılamalar zamanında yapılmalıdır. kaynak 3.

Kaynaklar

  1. Dr. Cüneyd ANIL, Dr. Neslihan BAŞÇIL TÜTÜNCÜ
    Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları BD, Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi, AnkaraTurkiye Klinikleri J Endocrin-Special Topics. 2009;2(3):36-46
    Erişim Adresi:https://www.turkiyeklinikleri.com/article/tr-protein-enerji-malnutrisyonu-55934.html#tpl_login
  2. de Onis M, Monteiro C, Akré J, Clugston G. Protein-enerji yetersiz beslenmesinin dünya çapındaki büyüklüğü: Dünya Sağlık Örgütü Küresel Çocuk Büyümesi Veritabanından bir genel bakış Dünya Sağlık Örgütü Bülteni 1993; 71: 703-12. Erişim Adresi :https://www.who.int/nutgrowthdb/publications/worldwide_magnitude/en/
  3. Prof.Dr. Zarife Kuloğlu, Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Gastroenteroloji Bilim Dalı Ders sunusu, Erişim Adresi:https://acikders.ankara.edu.tr/mod/resource/view.php?id=36645

Leidenfrost etkisi

Sıvı azotla yapılan deneylerde ele damlayan sıvı azot, deriye temas etmeden kayar gider. Bunun sebebi Leidenfrost etkisidir. Yakın kültürden örnek vermek gerekirse, sobanın üstüne dökülen suyun tane tane sobanın üstünde toparlanması bu etkiye en ulaşılabilir örnektir. Her sıvının kendine göre Leidenfrost için gereken sıcaklık farkı ve kaynama noktasından yükselen sıcaklık farkı vardır. Isınan bir tavayı ele alalım, tava 100 derecenin altındayken dökülen oda sıcaklığındaki su tavanın yüzeyinde dağılarak düzleşir. 2. olasılıkta, tava 100 derecenin üstüne çıktığı zaman buharlaşma görülür ve hafif şekilde suyun tavanın yüzeyinde toparlak şekilde kaydığı görülür. 3. olasılıkta 200 derecede kızgın tavaya dökülen su direkt parça parça yuvarlanarak saçılır. 3. ihtimalde Leidenfrost oluşumunu daha net görürsünüz. (bkz.Resim1)

Resim 1.

Yüzey sıcaklığı kaynama sıcaklığından belirli seviyede yüksek olduğunda, yüzeyin kendisiyle sıvı arasında ince bir buhar tabakası oluşturduğu görülür. Bu tabaka, sıvının direkt ısıya ulaşmasına engel olur ve buharlaşmayı yavaşlatır.(bkz.Resim2)

Resim 2.

Etki, sadece bir sıvıyı sıcak yüzeye dökmeyle oluşmuyor, sıvı nitrojen gibi yüksek derecede -C sıcaklıklarında yüzeylere de normal ısıda değdirilen cisimlerin arasında Leidenfrost oluşur ama gözle görülmez. Sıvı nitrojene daldırılan el bekletilmeden çekilirse zarar görmeyecektir. Bunun sebebi deri ve sıvı arasında oluşan kılcal hava basıncı yani “Leidenfrost” etkisidir. (Denemeyiniz, tehlikelidir !) (bkz.Resim3)

Resim 3.

Yasal Uyarı: Belirtilen deneyler uzman kişilerce, uygun labaratuvar ortamında koruyucu kıyafetlerle yapılmaktadır. Sakın evde denemeyiniz. Oluşabilecek sorunlardan LiveTerra sitesi mükellef değildir.

Kaynaklar ve Alıntılar

https://www.iflscience.com/physics/leidenfrost-effect-can-make-water-flow-uphill/

Osmanlı mahlasları (oyun)

İnteraktif PowerPoint sunusudur. Eğlenirken öğrenme amaçlanmıştır.

Yapılması gerekenler,

-Sunuyu indirin.

-PowerPoint sunusunu F5 tuşuna basarak veya sunum başlat sekmesinden başlatarak oynayabilirsiniz.

-Sunuların düzenini bozmanız, oyunu da bozar.

-Telefon üzerinden indirirseniz ve dosya açılmazsa, Microsoft PowerPoint uygulamasını Google Play’den indirerek, PowerPoint uygulaması üzerinden İndirilenlerden Osmanlı mahlaslar dosyasını seçerek açabilirsiniz.