Yazı kategorisi: Eğitim, İnsan

Yaratıcı Drama Sınıfı (Minecraft)

Drama etkinliklerini işlemek için uygun bir çevre ve konum olmalıdır. Çocuklara ve ders dramalarında kullanılacak alanı karşılayabilen bir sınıf ortamı drama sınıfı için yeterlidir. Ayakkabısız sınıf içerisinde doğal olarak yapılan çalışmaların daha samimi ve kalıcı olması beklenir. Her türlü ders dışı gürültüden uzak, güvenli ve yeterli şartları bulunduran bir sınıf drama sınıfı için idealdir. Çocuğa aktarılacak kazanıma bütünleşmiş ilerleyen drama etkinliklerinde her ayrıntı ve nesneler çocuğa hazır sunulmalıdır. Etkinlik sırasında sözsüz fon müziklerinin kullanıldığı, her nesnenin önceden hazır ve yerli yerinde bulunduğu, öğrencide samimiyet duygusunu ve rahatlama hissini canlandıran bir sınıf tasarlanmıştır. İdeal bir drama sınıfı için dramanın bileşenlerinden biri olan sınıf mekânı, ortamı tasarlamak hedeflenmiştir. Drama sınıfı Minecraft oyunu üzerinden tasarlanmıştır. İlgili oyunda bloklarla inşa edilen gerçekçi sınıf ortamı ekran kaydı yöntemiyle MP4 formatında videoya dönüştürülmüştür. Tasarlanan ideal drama sınıfının konumu ve içeriğindeki nesnelerin sebebi detaylıca açıklanmıştır.

SINIFIN KONUMU ve ÇEVRESİ

Sınıf konum olarak gürültüden uzak ve öğrencileri rahatlatabilecek doğal bir ortamdadır. Çevresinde kumsal, orman ve deniz vardır. Öğrenciler drama sınıfına gelirken drama sınıfının konumu sayesinde derse katılım isteği artacak, öğrenciler olumlu yönde güdülenecektir. Sınıf bir okulun içerisinde veya dışarısında prefabrik bir yapı şeklinde bulunabilir. Konum ve şartların el verdiği imkanlara göre okul içinde veya çevresinde olabilir. Tasarlanan sınıf ders esnasında ortaya çıkabilecek gürültüden dolayı okul dışında ayrı bir sınıf olarak tasarlanmıştır. Drama sınıfının konumu ve çevresinden ekran fotoğrafları çekilmiştir.

SINIFIN İÇ TASARIMI ve SINIF MATERYALLERİ

Drama sınıfının yüksek tavanlı olması öğrencilerde sıkışıklık ve daralma gibi hislerin oluşmasını engelleyecek ve dersin akışını olumsuz etkileyen dar alan faktörünün önüne geçecektir. Bu sebeple sınıf tavanı normalin biraz üstünde yüksekliğe sahiptir.

Drama sınıfında öğrencilerin birbirine çok fazla temas etmesi sebebiyle yanlışlıkla yaşanabilecek kazaların önüne geçilmesi ve drama sınıfı içerisinde ders dışında ilginin farklı konulara kaymasını engellemek, öğrencilerin bireysel konularla aralarında konuşması önlemek amacıyla sınıf alanı ideal ölçülerde geniş ve ferah şekilde tasarlanmıştır. Nesneler eklendiği zaman drama sınıfının orta kısımda oluşan halı kaplı boş alan drama etkinliklerinin yapılması için düşünülmüştür. Nesneler kenarlara konumlandırılarak karmaşanın önüne geçilmiş, öğrencilerin daha rahat hareket etmesi sağlanmıştır.

Sınıf Panosu

Öğrencilerin yarattığı çizimleri ve kâğıttan yaptığı el sanatlarını sergileyebileceği bir kısım oluşturulması amaçlanmıştır. Bu amaç bağlamında sınıfa panolar eklenmiştir. Öğrencilerin katılacağı drama etkinliklerine yarar sağlaması amaçlanmıştır.

Masa Oyunu

Ders aralarında öğrencilerin keyifli vakit geçirerek drama sınıfını evi gibi hissetmesi, sevmesi amacıyla masa oyunları eklenmiştir. (Satranç, Eureka, Bil ve Fethet)

Oturma Pufları

Öğrenciler sürekli hareket halinde olduğu için sınıf içinde daha fazla yer açılmasın gerektiğinde zamandan ve güçten tasarruf edilmek adına ergonomik ve rahat puf minderler tercih edilmiştir. Öğrencilerin rahat olmaları, derse daha neşeli katılabilmeleri için oturma pufları drama sınıfına yerleştirilmiştir.

Öğrenci Masaları

Masaların puf minderlere oranlı olması ve daha kolay kullanış sağlaması için ufak boyutta olması gerekmektedir. İdeal drama sınıfında puflarla orantılı masalar tercih edilmiştir. Herkesin masası farklı olduğu için daha rahat çalışma imkânı sağlanmıştır. Masaların boyut olarak ufak olması grup etkinliklerinde masaların birleştirilmesini de kolaylaştırmıştır.

Sınıf Halısı

Orta alana konumlandırılan büyük halı öğrencilerde ev hissi uyandıracaktır. Öğrenciler halı üstünde çıplak ayak veya çoraplarla daha rahat hareket edecektir. Öğrenci, drama etkinliği sırasında görevlendirildiği rollerde yere düşebilir. Yerin yumuşak halıyla kaplı olması bu yönde oluşabilecek kazaların önüne geçerek güvenliği de sağlamış olur.

Geri Dönüşüm Kovaları

Drama etkinliklerinde kullanılan materyallerin doğrudan çöpe atılması yanlıştır. Ham madde israfı oluşmasının önüne geçilmesi için materyaller geri dönüşümle tekrar kazandırılabilir. Bu bağlamda drama sınıfının girişine geri dönüştürülebilir atık kovaları konumlandırılmıştır.

Akıllı Tahta

Akıllı tahta, drama etkinliğinin öncesinde ve sonrasında, kazanımla ilişkili görüntü ve kliplerin izlenmesi adına tüm öğrencilerin rahatça görebileceği bir duvara konumlandırılmıştır. Akıllı tahta öğretmen masasına yakın konularak erişim kolaylığı da sağlanmıştır.

Aydınlatma ve Havalandırma

Drama sınıfı sürekli hareket etmesi gereken öğrencileri bünyesinde bulundurduğu için hem havadar hem de yeterli ışık alan bir yapıya sahip olmalıdır. Hazırlanan sınıfta her duvara pencereler konularak, kutu hissi engellenmiş ve ışık alan havadar bir ortam sağlanmıştır.

Maske ve Kostüm Köşesi

Öğrencilerin drama etkinliğinde kullanması gereken materyallere kolay ulaşması için oturma kısımlarının arkasına maske ve kostüm dolapları konumlandırılmıştır. Drama etkinliklerinde dağıtılan rollerin kostüm ve maskelerine erişebilen çocuklar daha etkili ve eğlenceli bir drama dersi işlemiş olacaktır. Kazanımın kalıcılığı sağlanmış olacaktır.

Kırtasiye Dolabı

Öğrencilerin drama etkinliklerinde kullanacağı araç gereçlerin toplandığı bölümdür. Karışıklığın engellenmesi adına kırtasiye materyalleri belirli bir konumda, belirli bir kutuda toplanmıştır. Kutu içerisinde kalem, pipet ve kâğıt gibi malzemeler yer almaktadır.

Müzik Kutusu

Drama etkinliği anında arka fonda motive edici ve rahatlatıcı bir müzik olması öğrencilerin öğrenimini kolaylaştırır ve ruh halini dengeler. Drama sınıfında, etkinliklerde kullanılması için müzik kutusu ve sözsüz müziklerin olduğu CD’ler drama sınıfına eklenmiştir.

Boş Dolap

Öğrencilerin üstünde getirdiği eşyalarını muhafaza etmesi ve ders içinde bu eşyaların dikkat dağıtmaması adına tüm eşyaların koyulacağı geniş bir dolap drama sınıfına eklenmiştir. Öğrencilerin üzerinde kıyafetten başka eşya olmaması güvenlik ve hareket kabiliyeti açısından olumlu etki sağlar.

Canlı Saksı Bitkisi

Pencere önüne, güneş gören bir konuma koyulan canlı bitkiler ortamın stresini azaltabilir. Drama sınıfına renk katabilir. Belli aralıklarla, değişimli sulama görevlendirmeleri yapılarak drama sınıfına öğrencilerin sahip çıkması, öğrencilerin sınıfı benimsemesi sağlanabilir.

Sınıf Kitaplığı

Öğrencilerin drama etkinliklerinde kullanılacak boyama kitapları, hikâye ve romanlara erişimini kolaylaştırması amacıyla sınıf kitaplığı drama sınıfına eklenmiştir.

Tasarlanan İdeal Drama Sınıfı Hakkında Görüşlerim

Drama etkinlikleri ile kazanım öğrencilere görsel, işitsel olarak kazandırılmaktadır. Öğrencilerin yaparak yaşayarak öğrenmesi akılda kalıcılığı arttırmasının yanında öğrencinin keşif duygusunu da canlandırır. Tasarladığım hayalimdeki ideal drama sınıfımda öğrencilerimin rahat bir ortamda eğitim almasını sağladım. Ev konforunda eğlenceli etkinliklerle kazanımların aktarılmasını amaçladım. Drama sınıfının okul içinde mi, dışında mı olması konusunda tereddütlerim oldu. Oyunda alan imkanlarının bol olması sebebiyle okuldan ayrı bir sınıf oluşturmaya karar verdim. Sınıfımda konumlandırdığım nesnelerin yerini değiştirerek tekrar tekrar denedim. Öğrencilerin gözünden ve kendi bakış açımdan değerlendirerek nesneleri dersin akışını bozmayacak şekilde konumlandırdım. Bu sayede sınıf içerisinde alanı verimli kullandığımı düşünüyorum. Öğrencilerin dikkatini dağıtmaması adına, nesneleri öğrencilerin arkasına gelecek şekilde duvarlara yerleştirdim. Drama sınıfını tasarlarken kendi evimde yaşadığım odanın özelliklerini de göz önüne aldım ve sınıfı ev konforunda tasarlamaya çalıştım. Sonuç olarak güzel etkinliklerin eğlenceli ve rahat işlenebileceği ideal bir drama sınıfı oluşturduğumu düşünüyorum.

  • Mustafa BAHAR

Yazı kategorisi: Eğitim

TÜRKİYE ŞEHİRLERİ (OYUN)

Sizler için oluşturduğumuz interaktif sunuyu indirerek powerpoint uygulaması üzerinde oyunu oynayabilirsiniz.

-Mobilden girenler, indirdikten sonra GooglePlay üzerinden PowerPoint uygulamasını inidirmelidir.

-Uygulamayı indirdikten sonra veya uygulama mevcutsa uygulamaya girerek indirilenler klasöründen açarak, Türkiye Şehirleri sunusunu bulup “Sunu Başlat” a tıklayıp oynayabilir.

-Masaüstünde direkt PowerPoint formatında iner. Tıklayıp girdiğiniz anda sunu başlat veya F5 tuşuna basarak oynayabilirsiniz.

Yazı kategorisi: Eğitim

TÜBİTAK 2209-A HAKKINDA

TÜBİTAK Proje Hazırlama Anlatım Videosu
Anket Hazırlama Anlatımı

Linkler

TÜBİTAK Resmi Sitesi

https://www.tubitak.gov.tr/

Projelerin takip edilebileceği ve yükleneceği site BİDEB

https://e-bideb.tubitak.gov.tr/giris.htm

TÜBİTAK Araştırmacı Kaydının Oluşturulacağı Site ARBİS

https://arbis.tubitak.gov.tr/

2209 – A Proje Taslakları ve Kuralları

https://www.tubitak.gov.tr/tr/burslar/lisans/burs-programlari/icerik-2209-a-universite-ogrencileri-arastirma-projeleri-destekleme-programi

TÜBİTAK Araştırma Anketi

http://www.surveey.com/SurveyStart.aspx?lang=1&surv=a67d14b49185409693733582c93d6ea8

Surveey Araştırma Anketi Oluşturma Sitesi

http://www.surveey.com/

Tüm Gerekli Dosyalar ve Desteklenmiş Proje Örneği

  • Mustafa BAHAR

Yazı kategorisi: Eğitim

HALK OYUNLARIMIZ (eTKİNLİK)

 Zeybek: Batı Anadolu yöresine ait bir halk oyunudur. Zeybek, halkı koruyan cesur adam temsilidir. Kollar omuz hizasında açılarak büyük adımlar ata ata ağır biçimde hareket edilir. Zaman zaman yere eğilerek bir dizin yere değmesi zeybeğin hareketleri arasındadır. İzmir, Manisa, Denizli, Aydın, Uşak tarafında sıklıkla görülen zeybek; Balıkesir, Burdur, Isparta, Muğla gibi illerde de oynanmaktadır. Türleri; Aydın Zeybeği, Kaşıklı Zeybek, Kıvrak Zeybek (Teke Zeybeği), Kırık Zeybek, Toplu Güvende’dir.

 Halay: Türkiye’nin Güneydoğu Anadolu, Doğu Anadolu, İç Anadolu, Orta Karadeniz ve Çukurova bölgesinde oynanan oyunların genel ismidir. Türk ve Alay kültürüne ait imgeler taşır. Adana ile Antep arasında oynanan Çukurova (Güney) Halayları; Antep’in doğusunda kalan bölgeler Doğu Halayları; İç Anadolu bozkırlarında ve Orta Karadeniz’de oynananlara Bozkır Halayları adı verilir.

 Horon: Doğu Karadeniz bölgesine ait halk oyunu türüdür. Sahil kesiminde horonlar hızlı omuz silkme ve ayak sallama şeklinde oynanırken, Artvin kesiminde daha çok ayakların sertçe yere vurulması ve bedensel hareketleri kapsar. Genellikle kemençe ve davul eşliğinde oynanır. Karadeniz’in doğal yapısı itibariyle sert ve hızlı biçimde icra edilir.

Bar: Yaygın olarak Erzurum, Erzincan, Bayburt ve Gümüşhane’de oynanmak üzere, Kuzeydoğu Anadolu bölgesine özgü halk oyunu türüdür. Erkek barları 16 oyun, kadın barları 12 oyundan oluşmaktadır. Halaya benzeyen bu tür, kol ve el hareketlerinin ön planda olduğu bar tutuşmak deyimi ile tabir edilir. Halaya göre ezgileri daha ağır bir türdür.

Hora: Trakya Bölgesi’nde oynanan bir halk oyunudur. Ritmi çok hızlı ve kıvraktır. Ayak adımları ön planda olan detaylardandır. Çanakkale, Edirne, Kırklareli, Silivri, Çatalca, Tekirdağ hora oyununun icra edildiği illerdir. Türkiye dışında Makedonya, Bulgaristan, Kosova, Balkanlar hora görülen ülkelerdir. En yaygın oyunları kasap havası ve gelin damat oyunudur.

Karşılama: Kadın ve erkeklerin karşılıklı yürüttükleri halk oyunu türüdür. Ege, Karadeniz, İç Batı Anadolu, Güney Marmara, Konya çevresi ve Doğu Anadolu’nun bazı çevrelerinde oynanmaktadır. Trakya bölgesinde Hora olarak bilinen oyun, bu bölgelerde Karşılama olarak bilinir ve oynanır. Karşılamalarda genellikle oyuncular birbirine tutunmazlar. Bazı yörelerde her oyuncunun elinde birer mendil bulunur.

 Kaşık: Kaşık havası; Batı Karadeniz, Güney Marmara, İç Batı Anadolu, Konya ve Mersin çevresinde oynanmaktadır. Kaşık, oyuna aracılık ettiği için bu isimle anılmaktadır. Ritim aracı olarak kullanılmaktadır.

Teke Zortlatması: Değişmeli oyun ismi ile de bilinmektedir. Burdur, Antalya, Isparta, Denizli, Fethiye çevresinde sıklıkla oynamaktadır. Göçebe yaşayan Yörüklerin hayatında bulunan erkek keçinin (teke) hareketlerini yansıtmaktadır. Tekenin dişisine çıkarttığı sesten dolayı zortlatma adı ile bilinir. Çoğu yörede oyundan önce kavalla guval havası denilen uzun hava çalınır.

 Bengi: Hızlı ritmli zeybek oyunudur. Bengi; sonsuzluk, ebedi anlamındadır. Oyunda diz vurma ve çökmeler uygulanmaktadır. Balıkesir ova köylerinde ve Pamukçu kasabasında oynanmaktadır. Farklı çeşitlerde Antalya, Bergama, İzmir ve çevresinde de icra edilmektedir.

 Semah: Alevi ve Bektaşi topluluklarında yaygın olan, müzik eşliğinde uygulanan törenlerdir. Semah, Hakk’a yaklaşmaktır. Semah cem evlerinde yapılmaktadır. Alevi semahlarındaki çalgı bağlamadır.

Boşluk doldurma etkinliği

Trakya bölgesinde olan ve ritmi hızlı ve kıvrak olan halk oyunumuz ………….. dır

Alevi ve bektaşilik toplumlarında yaygın olan………… ayrıca bir tören çeşididir

Bengi anlamı …………… olan bir zeybek oyunudur

Doğu karadeniz kültürüne ait omuz silkme ve ayak sallama eşliğinde yapılan halk oyunumuz………… dur

Halaya göre ezgileri daha ağır olan halk oyunumuz ………. dır

Kadın ve erkeklerin karşılıklı oynadığı ve trakyada hora olarak bilinen halk oyunumuz……….. dır

halkı koruyan cesur adam temsilidir. Kollar omuz hizasında açılarak büyük adımlar ata ata ağır biçimde hareket edilir bu Halk oyunumuz ………… dir

Göçebe yaşayan Yörüklerin hayatında bulunan erkek keçinin hareketlerini yansıtmaktadır bu oyun…………………… dır

Batı Karadeniz, Güney Marmara, İç Batı Anadolu, Konya ve Mersin çevresinde oynanmaktadır bu halk oyunumuz……………… dır

Türkiye’nin Güneydoğu Anadolu, Doğu Anadolu, İç Anadolu, Orta Karadeniz ve Çukurova bölgesinde oynanan oyunların genel ismidir. Türk ve Alay kültürüne ait imgeler taşır bu halk oyunumuz……….. dır

ZeybekHalayHoraHoronBengiSemahTeke ZortlatmasıKaşıkBarKarşılama
Yazı kategorisi: Eğitim, Güncel

ATEŞLİ PERVANE (Fen Bilimleri Etkinlik)


Bilimsel Bilgi Deney ve Gözlemlerden Elde Edilmiş Delillere Dayanır. Bilimin amacı, doğayla ilgili araştırma ve gözlem yoluyla geçerli ve güvenilir açıklamalar yapmaktır.


İlgili konu çoğunlukla bilim felsefesinin konu alanına
girmekle birlikte fen bilimlerinin doğasını (bilimin doğası) anlayabilmek adına ve fen bilimlerini tecrübe eden bireylerin sıklıkla karşılaştığı temel kavramlar olan olgu, hipotez, teori ve yasa örneklendirilerek açıklanmalıdır. Fen, insan doğasına yardımcı olabilecek tüm bilimsel işlevleri belirli amaçlar doğrultusunda ortaya koyan bilimsel kurgulardır. Bunun yanı sıra fen bilimleri bu amaca hizmet eden doğa bilimleri bütünü olarak da bilinir. Fen Bilimleri canlı ve cansız doğa ile ilgilenmekte olup ilkeler, kuramlar, olgu ve basamaklardan ibarettir. Bu kavramlar bilimin ürünleri olarak karşımıza çıkmakla birlikte, bu ürünleri ortaya çıkaran bilişsel, sosyolojik ve fizyolojik sınırlılıklar vardır. Bu süreçte bilim insanları da bir insan olarak tamamen objektif olamayan, içinde bulunduğu toplumun norm ve değerlerine bir şekilde bağlı ve bunlardan bütünüyle uzaklaşamayan kimselerdir.Bu durum zannedilenin aksine bilimsel çabayı ve nihayetinde bilimin ürünlerini bir ölçüde sübjektif yapabilmektedir

BİLİMSEL BİLGİYE ULAŞMA
Gözlem ve deney sonucunda elde edilen veriler bilim insanlarının teorik süzgeçlerinden geçirilerek ve kısmen yaratıcılık ve hayal güçlerinden etkilenerek yorumlanarak geçerli bilimsel iddialar ileri sürülür (AAAS, 1990). Bilim insanları birçok doğal olguda doğrudan gözlem yoluyla başarılı olamayabilirler. Böyle zamanlarda bilim insanları bilimsel bilginin elde edilmesinde deneysel çalışmalardan destek alırlar. Bilimsel bilginin ortaya çıkışı; bazen Wilhelm Conrad Röntgen’in katot ışın tüplerinde oluşan lüminesans (ışıldama) olayını incelerken, X-ışınlarının tesadüfen keşfedilişi gibi, bazen de Gregory Mendel’in çalışmaları gibi uzun bir süreç gerektirebilir. Bu süreç sayısız gözlem ve deneyler sonucu elde edilen verilerin değerlendirilmesini, yeni hipotezler oluşturmayı ve onları test etmeyi içerir.

DENEY ve GÖZLEM
Isı Enerjisinin Hareket Enerjisine Dönüşümü Etkinliği
Etkinlik Adı: “ATEŞLİ PERVANELER”Bu etkinliğin 7.sınıf öğrencileri fen bilgisi dersinde deney ve gözlemlerle bilimsel bilgiyi yaparak öğrenebilmekle beraber zihinde kalıcılık açısından fayda sağlaması beklenmektedir.


Bilimin Doğası Ögelerinden “Bilimsel Bilgi Deney ve Gözlemlerle Elde Edilir.” Hakkında örnek etkinlik olarak “Ateşli Pervaneler “etkinliğinde ortaokul öğrencileri yanan bir mumun açığa çıkardığı ısının direnciyle kâğıttan bir pervaneyi çevirebildiğine şahit olacaklar. Etkinlik Sınıf ortamında kolay ve hızlı yapılabilirliği sayesine eğitime yardımcı ekonomik bir etkinliktir.

ETKİNLİK MALZEMELERİ
• Makas
• Pipet
• A4 Kağıdı
• Cetvel
• Silgi
• Çöp şiş veya çöp şiş kalınlığında çubuk
• Çakmak
• 2 Adet Mum
• Pergel

Yapılış Aşaması

Daha önceden elimizde bulunan A4 kağıdına yarıçapı 10cm olan bir daire çiziyoruz.
Çizdiğimiz dairenin içine tekrar yarıçapı 5cm olan bir daire daha çiziyoruz.
Daireleri cetvel yardımıyla 8 eşit parçaya bölüyoruz..
En dıştaki daireyi A4 kağıdından makas yardımıyla keserek çıkarıyoruz
Dilimlere ayırmak için önceden çizdiğimiz dairenin içindeki küçük daireye kadar bölme çizgisinden 8 parçayı ortadaki daireden ayırmadan iki kenarından kesiyoruz.
Kesilen dilimlerin her birine cetvelimizi çapraz koyarak az kuvvetle kâğıdı zedelemeden kıvırıyoruz.
Pervanenin son hali bu şekilde görünecektir.
Son olarak pervanenin çukurda kalan iç yüzündeki dairenin tam ortasına pipeti 3cm keserek dik şekilde yapıştırıyoruz. Pervanenin çubuğa tutunması için pervaneye yapıştırdığımız pipetin içine gelecek şekilde pervaneyi önceden silgiye dikmiş olduğumuz çubuğa yapıştırmadan serbest şekilde geçiriyoruz.
Pervanenin uç kısmına denk gelecek şekilde mumu yakıp koyuyoruz. Yangın riskine karşı dikkat etmemiz gereken nokta, mumun pervaneyi yakmayacak uzaklıkta olması, çöp şişe ve silgiye ateşin uzak konulmasıdır. Mum sayısı pervanenin dönüş hızını arttıracaktır. Ne kadar mum koyarsanız pervane o kadar hızlı döner.

Etkinlik Sonunda

Öğrenci, sıcak havanın soğuk havaya göre yoğunluğunun düşük olduğunu, bu sayede sıcak hava kâğıdın hava kanallarına dolarak soğuk havanın altına girip hızlıca yükselmesi sayesinde pervaneye hareket enerjisi kazandırdığını deneyerek gözlemlemiş olacaktır. Yoğunluğu az olan havayla hareket enerjisi kazandırabileceğinin farkına varacak ve ısıtılan havanın yoğunluğunun azaldığını öğrenecektir. Bu doğrultuda ilerdeki gözlemlerine açıklık getirecek bu bilimsel bilgiyi kalıcı olarak öğrenmesi amaçlanmaktadır. Örneğin Kapadokya’ya gittiğinde uçan balonların neden ve nasıl uçtuğunu daha önceki ulaştığı deneysel bilgi sayesinde yorumlayabilecektir.

Yazı kategorisi: Eğitim

BÜYÜK SELÇUKLU (OYUN)

– Kınık boyundan gelme Selçuklu Devleti hakkında kısa bilgiler içeren interaktif PowerPoint sunumuz eğlenerek öğrenmeyi amaçlamaktadır. Sunuyu telefon veya bilgisayarınıza indirip Microsoft PowePoint uygulamasıyla açmalısınız. Telefon kullanıcıları sunuyu indirdikten sonra Microsoft PowerPoint android uygulamasına girerek indirilenlerde sunuyu bulması gerekmektedir. Eğlenceler.

Yazı kategorisi: Eğitim, İnsan

Yüksek İrtifa Hastalığı (Aklimatizasyon)

Aklimatizasyon, kısaca yüksek irtifaya uyum demektir. Çünkü irtifa arttıkça, azalan basınca bağlı olarak her 300 metrede bir oksijen % 3 oranında azalır. Yani bu da 3000 metre irtifada oksijen, deniz seviyesine göre % 30 düzeyinde azalmış demektir. (Hava % 78 Azot, % 21 Oksijen ve % 1’de argondan oluşur. Bu oran hep sabittir ve irtifayla değişmez. Ancak düşen basınç nedeniyle soluduğunuz oksijen miktarı azalır.) 

Dağda tırmanarak irtifa aldıkça, dokularda oksijen azalması (hipoksioluşur ve baş ağrısı, iştahsızlık, baş dönmesi, dikkat toplayamama gibi belirtilerle birlikte çeşitli ”yüksek irtifa rahatsızlıkları” ortaya çıkar. Kişiden kişiye değişmekle birlikte, ”yüksek irtifa rahatsızlıkları” genelde 2500-3500 metreler arasında başlar ve gerekli önlemler alınmazsa ölümcül olabilir.(Bkz.kaynak1)

İrtifalara Göre :

0 m – 1000 m arası alçak irtifa (doğa yürüyüşçüleri için uygun) > 1000 m 2500 m arası orta irtifa (doğa yürüyüşçüleri için sınır)

2500 m – 4000 m arası yüksek irtifa (dağcılık sınıfı başlama irtfası sorunlar burada başlayabilir) >

4000 m – 5500 m arası çok yüksek irtifa (deneyimli dagcilik gerektirir)

5500 m 7500 m arası ekstrem irtifa (çok deneyimli dağcılık gerektirir)

7500 m’den yukarısı ölüm getirebilen irtifa (oksijen maskesi gerektirir)



Yüksek irtifa hastalığının nedeni durmaksızın, tedbirsizce ve hızlı şekilde yükseğe tırmanmaktır. Zaman ayarlanır ve dinlenme süreleri konulursa bu rahatsızlığın önüne geçilebilir. Vücut, oksijen moleküllerindeki azalmaya uyum sağlar. Rahatsızlık genelde 1-3 gün sürer. Misal 2000 metreye çıkar burada birkaç gün geçirirseniz vücudunuz bu yüksekliğe uyum sağlamış olur. Ancak 3600 metreye bir anda çıkamazsınız. Tırmanışı bölerek 600 metrede bir dinlenme gereklidir.

Aklimatizasyon yaşıyorsanız belirtileri,
1-Akciğer arterlerindeki basınç artar ve vücut, deniz seviyesinde kullanılmayan akciğer bölümleri de kullanmaya başlar.
2-Nefes alma güçlüğü artar.
3-Vücut oksijen taşıması için daha çok kan hücresi yapar.
*Aklimatizasyonu sıvıdan bir müddet uzak durmak, aşırı efor, alkol, sakinleştiriciler ve uyku hapları önler veya geciktirir.

Aklimatizasyon’a aldırış edilmez ve tırmanmaya kontrolsüz devam edilirse yüksek basınç damar ve kalp sistemine zarar verebilir ve dahi beyin kanaması geçirmenize ve bayılmalara da sebepl olabilir. Her işin başı sağlık.

-Mustafa BAHAR

Kaynaklar

  1. https://dogayakacis.com/2014/01/02/yuksek-irtifa-rahatsizliklari/
  2. Godwin, Peter, David Robson. The Air Pilot’s Manual 6: Human Factors & Pilot Performance. 3. baskı. Cranfield. Aviation Theory Centre, 2006.
Yazı kategorisi: Eğitim

Leidenfrost etkisi

Sıvı azotla yapılan deneylerde ele damlayan sıvı azot, deriye temas etmeden kayar gider. Bunun sebebi Leidenfrost etkisidir. Yakın kültürden örnek vermek gerekirse, sobanın üstüne dökülen suyun tane tane sobanın üstünde toparlanması bu etkiye en ulaşılabilir örnektir. Her sıvının kendine göre Leidenfrost için gereken sıcaklık farkı ve kaynama noktasından yükselen sıcaklık farkı vardır. Isınan bir tavayı ele alalım, tava 100 derecenin altındayken dökülen oda sıcaklığındaki su tavanın yüzeyinde dağılarak düzleşir. 2. olasılıkta, tava 100 derecenin üstüne çıktığı zaman buharlaşma görülür ve hafif şekilde suyun tavanın yüzeyinde toparlak şekilde kaydığı görülür. 3. olasılıkta 200 derecede kızgın tavaya dökülen su direkt parça parça yuvarlanarak saçılır. 3. ihtimalde Leidenfrost oluşumunu daha net görürsünüz. (bkz.Resim1)

Resim 1.

Yüzey sıcaklığı kaynama sıcaklığından belirli seviyede yüksek olduğunda, yüzeyin kendisiyle sıvı arasında ince bir buhar tabakası oluşturduğu görülür. Bu tabaka, sıvının direkt ısıya ulaşmasına engel olur ve buharlaşmayı yavaşlatır.(bkz.Resim2)

Resim 2.

Etki, sadece bir sıvıyı sıcak yüzeye dökmeyle oluşmuyor, sıvı nitrojen gibi yüksek derecede -C sıcaklıklarında yüzeylere de normal ısıda değdirilen cisimlerin arasında Leidenfrost oluşur ama gözle görülmez. Sıvı nitrojene daldırılan el bekletilmeden çekilirse zarar görmeyecektir. Bunun sebebi deri ve sıvı arasında oluşan kılcal hava basıncı yani “Leidenfrost” etkisidir. (Denemeyiniz, tehlikelidir !) (bkz.Resim3)

Resim 3.

Yasal Uyarı: Belirtilen deneyler uzman kişilerce, uygun labaratuvar ortamında koruyucu kıyafetlerle yapılmaktadır. Sakın evde denemeyiniz. Oluşabilecek sorunlardan LiveTerra sitesi mükellef değildir.

Kaynaklar ve Alıntılar

https://www.iflscience.com/physics/leidenfrost-effect-can-make-water-flow-uphill/